Publicaties
Boeken en artikelen uitgegeven door PNA
PNA heeft in de afgelopen decennia een reeks toonaangevende boeken en artikelen gepubliceerd over kennismodellering, informatieanalyse en de moderne kenniseconomie. De publicaties maken complexe onderwerpen helder en direct toepasbaar voor zowel professionals als studenten. Hieronder vindt u een overzicht van alle door PNA uitgegeven boeken, elk met een korte beschrijving van de inhoud.
Onze publicaties
Kennis Gebaseerd Werken
Dit boek introduceert Kennis Gebaseerd Werken als een essentiële vaardigheid voor professionals in de moderne kenniseconomie. Het laat zien hoe organisaties slimmer kunnen werken door kennis te structureren en toe te passen met behulp van internationale standaarden zoals BPMN, SBVR en de CogNIAM-methodologie. De auteurs tonen hoe KGW een nieuwe, generieke vaardigheid zal worden naast lezen, schrijven en rekenen, en hoe het organisaties helpt om consistent, transparant en efficiënt te functioneren. Ook benadrukt het boek dat het wereldwijd het eerste is dat deze open standaarden effectief combineert.
Flexibele arbeidsvoorwaarden
Dit boek laat zien hoe organisaties flexibelere arbeidsvoorwaarden kunnen invoeren door middel van duidelijke communicatie, een beproefd stappenplan en een projectmatige aanpak. Het benadrukt dat een naadloze koppeling met salaris- en personeelsmanagementsystemen essentieel is voor succes, vooral omdat wet- en regelgeving rond flexibilisering snel verandert. Klassieke automatiseringsaanpakken schieten vaak tekort, waardoor een generieke en duurzame werkwijze noodzakelijk wordt. De auteurs presenteren een systematisch uitgewerkte aanpak die organisaties helpt om flexibele arbeidsvoorwaarden effectief te implementeren en te onderhouden.
Universele Informatiekunde
Dit boek beschrijft de essentiële kennis en vaardigheden van Universele Informatiekunde, een technologie-onafhankelijke benadering voor het analyseren en ontwerpen van informatiesystemen. Het combineert de precisie van wiskunde en logica met de begrijpelijkheid van gewone taal, waardoor complexe informatiesystemen helder en controleerbaar worden beschreven. De methode is bedoeld als leerboek voor zowel HBO als WO en vormt een communicatief en mensgericht alternatief voor traditionele informatietechnieken. Het boek laat zien hoe universele principes, vastgelegd in vijf axioma’s, kunnen worden toegepast om effectieve en kwaliteitsgerichte informatiesystemen te ontwikkelen.
Informatie Analyse en Gegevensbank Ontwerp
Dit boek legt de principes en werkwijze van NIAM uit, een volledig op natuurlijke taal gebaseerde methode voor informatieanalyse en gegevensbankontwerp. Het benadrukt dat effectieve omgang met informatie steeds belangrijker wordt in een tijdperk waarin informatie centraal staat, en biedt daarom een heldere en toegankelijke aanpak voor scholieren, studenten en professionals. Matemataal beschrijft een uniforme, technologie-onafhankelijke architectuur voor informatiesystemen, waardoor het een solide basis vormt voor verder informaticaonderwijs. De methode wordt zonder beperkingen uiteengezet, waardoor het boek niet alleen geschikt is voor het onderwijs, maar ook direct toepasbaar is in organisaties en de praktijk.
Kenniskunde 1A
Dit boek introduceert Kenniskunde als een nieuwe, essentiële generieke vaardigheid voor professionals in de hedendaagse kenniseconomie. Het laat zien hoe Kenniskunde aansluit bij de klassieke basisvaardigheden lezen, schrijven en rekenen, maar daar een moderne dimensie aan toevoegt: het vermogen om snel nieuwe kennis te leren, gestructureerde informatie te begrijpen en ermee te werken. De auteur beschrijft Kenniskunde als een geïntegreerde combinatie van taalgebruik, logica en wiskundig denken die direct toepasbaar is in kennisintensieve organisaties. Het boek vormt daarmee een fundament voor iedereen die effectief wil leren en werken in een steeds complexere informatiesamenleving.
Doorontwikkelingen en voortschrijdend inzicht in Wetsanalyse
In 2021 verscheen het boek Wetsanalyse voor een werkbare uitvoering van wetgeving met ICT van Anouschka Ausems, Mariëtte Lokin en John Bulles (hierna: Wetsanalyse 2021). Dit markeerde een belangrijke stap in de ontwikkeling van Wetsanalyse, waarbij de toenmalige kennis is vastgelegd. Inmiddels wordt Wetsanalyse onderwezen aan universiteiten en hogescholen en bieden ook andere opleiders, zoals de Open Universiteit en PNA, regelmatig workshops en cursussen aan over Wetsanalyse en Wendbare Wetsuitvoering.
In de periode daarna is gehoor gegeven aan de oproep in Wetsanalyse 2021 om Wetsanalyse verder te ontwikkelen op basis van praktijkervaringen en nieuwe inzichten. Wetsanalyse is in diverse praktijktoepassingen getest en doorontwikkeld. De belangrijkste conclusies en inzichten uit deze toepassingen vormen de kern van dit document. De beschreven doorontwikkeling sluit aan bij de voortdurende innovatie van Wetsanalyse en is mede gebaseerd op het werk van prof. dr. Sjir Nijssen in de afgelopen jaren.
Towards Key Principles of Fact Based Thinking
Abstract. In this paper, we present ten principles that, in our view, underlie and define the practice and science of ‘Fact Based Thinking’. In itself, Fact Based Thinking underpins Fact Based Modelling (FBM) in all its forms. FBM has been around for decades, and has brought forth a number of meta-models and formalizations. The principles as discussed in this paper focus on Fact Based Thinking rather than on matters of representation and precise semantics, which have been elaborately discussed elsewhere. The principles presented are deliberately worded for broad use and inspirational purposes, rather than worked out in detail. As such, this paper suggests the initialization of further work rather than presenting a final result. The sketch of the principles presented aims to express the basics of Fact Based Thinking in a way that most members of the FBM community can feel at home with.
Agile and FBM: a match made in haven
Abstract. The agile way of working is often abbreviated to the principle: “working software over comprehensive documentation”, which is interpreted as “not need for documentation at all”. Looking carefully at the Agile manifesto, one also discovers the principle “continuous attention to technical excellence and good design enhances agility”. In this paper, we will cover the Agile principles and values mentioned in this manifesto and demonstrate how well fact-based modelling fits these principles and values.
Development of Tooling to Support Fact-Oriented Modeling at ESA
Abstract. Developing space systems implies complex activities involving many parties who are widely distributed in location and time. Such development therefore requires efficient and effective information exchange during the complete lifecycle of the space system. This can only be achieved by realizing semantic interoperability between all involved parties. Semantic interoperability can be achieved if the applications involved share a set of conceptual definitions. To achieve this goal, the concept of a global conceptual model that has the potential to embrace the complete lifecycle of a space system is analyzed. Realizing the full potential of this approach requires methods and tools not only to support the formal specification of such a conceptual model and their tailoring for producing application specific conceptual models, but also to support the development or adaptation of applications resulting in needs to support the 3-level data model hierarchy and the ability to specify domain-specific conceptual models based on the global conceptual model. This paper describes the tools that are under development to support the above described objectives.
Clearer Governmental Communication: Text Simplification with ChatGPT Evaluated through Quantitative and Qualitative Research
Abstract. This research investigates the application of ChatGPT for the simplification of Dutch government letters, aiming to enhance their comprehensibility without compromising legal accuracy. We use a three-stage mixed method evaluation procedure to compare the performance of a naive approach, RoBERTA, and ChatGPT. We select the six most complicated letters from a corpus of 200 letters and use the three approaches to simplify them. First, we compare their scores on four evaluation metrics (ROUGE, BLEU, BLEURT, and LiNT), then we assess the simplifications with a legal and linguistic expert. Finally we investigate the performance of ChatGPT in a randomized controlled trial with 72 participants. Our findings reveal that ChatGPT significantly improves the readability of government letters, demonstrating over a 20% increase in comprehensibility scores and a 19% increase in correct question answering among participants. We also demonstrate the importance of a robust evaluation procedure.
Leer meer over CogNIAM, Wetsanalyse, onze workshops en tooling.